Δημήτρια
Ο πολιτιστικός θεσμός της πόλης, με ρίζες στη βυζαντινή εμποροπανήγυρη του πολιούχου και αναβίωση από το 1966.
Τα Δημήτρια είναι το πιο «δικό της» γεγονός που έχει η Θεσσαλονίκη. Δεν εισήχθη από κάπου αλλού και δεν σχεδιάστηκε για τουρίστες: βγαίνει κατευθείαν από την ιστορία της πόλης και το όνομα του πολιούχου της.
Οι ρίζες
Τα αρχικά Δημήτρια ήταν η μεγάλη εμποροπανήγυρη που γινόταν έξω από τη Χρυσή Πύλη, τη δυτική πύλη των τειχών, γύρω από τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου. Επί βυζαντινών χρόνων ήταν από τα σημαντικότερα εμπορικά γεγονότα της αυτοκρατορίας: έμποροι από τα Βαλκάνια, την Ιταλία και την Ανατολή κατέβαιναν στη Θεσσαλονίκη, και η πόλη μετατρεπόταν για μέρες σε αγορά και γιορτή μαζί.
Η αναβίωση του 1966
Ο θεσμός επανήλθε το 1966, με πρωτοβουλία της υπηρεσίας τουριστικών εκδηλώσεων του ΕΟΤ. Η τελετή έναρξης έγινε στις 4 Οκτωβρίου 1966 και το πρόγραμμα περιλάμβανε έντεκα εκδηλώσεις: συναυλίες, θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, εκθέσεις ζωγραφικής.
Στην πρώτη εκείνη διοργάνωση συμμετείχαν το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, η Εθνική Λυρική Σκηνή και το Λύκειο Ελληνίδων, ενώ ανάμεσα στους καλλιτέχνες βρέθηκαν ο Μάνος Κατράκης, ο Σπύρος Βασιλείου και ο Πολύκλειτος Ρέγκος. Από τότε ο θεσμός μετρά εξήντα και πλέον διοργανώσεις.
Τι είναι σήμερα
Τα Δημήτρια διοργανώνονται από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και απλώνονται σε ολόκληρη την πόλη: συναυλίες, θέατρο, χορός, εικαστικά, περφόρμανς και εκδηλώσεις σε γειτονιές. Ο χαρακτήρας τους είναι σκόπιμα ανοιχτός, πολλά από τα δρώμενα είναι δωρεάν και γίνονται σε δημόσιους χώρους.
Δεν είναι φεστιβάλ ενός είδους, όπως ο κινηματογράφος ή το ντοκιμαντέρ. Είναι μια ομπρέλα κάτω από την οποία η πόλη παρουσιάζει τι κάνει καλλιτεχνικά μέσα σε μία περίοδο.
Ο Οκτώβριος της Θεσσαλονίκης
Τα Δημήτρια πέφτουν στον πιο θεσσαλονικιώτικο μήνα του χρόνου. Στις 26 Οκτωβρίου γιορτάζει ο Άγιος Δημήτριος — την ίδια ημερομηνία που το 1912 ο ελληνικός στρατός μπήκε στην πόλη — και δύο μέρες αργότερα γίνεται η μεγάλη παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στην παραλία. Οι τρεις αυτές μέρες συμπυκνώνουν θρησκευτική γιορτή, εθνική επέτειο και πολιτισμό.
Καλό να ξέρεις
- Το πρόγραμμα και οι ακριβείς ημερομηνίες ανακοινώνονται κάθε χρόνο από τον Δήμο Θεσσαλονίκης.
- Πολλές εκδηλώσεις είναι ελεύθερης εισόδου, αλλά οι δημοφιλείς παραστάσεις θέλουν κράτηση.
- Συνδύασέ το με επίσκεψη στον Άγιο Δημήτριο, τον μεγαλύτερο ναό της πόλης και μνημείο UNESCO, και στην κρύπτη του.